Gewichtscontrole

Last updated on 28-6-2024 by Thérésa Lebacq
Waarom bestuderen we gewichtscontrole?
  • Een gezond gewicht is belangrijk voor een goede gezondheid.
  • Voor mensen met overgewicht of obesitas kan gewichtsverlies, vooral rond de middel, gezondheidsvoordelen opleveren, zoals een verlaging van het cholesterolgehalte.
  • Als men wil afvallen, is de gebruikte afslankmethode cruciaal, omdat ongeschikte methoden kunnen leiden tot gewichtstoename op langere termijn of tot verstoord eetgedrag.

 Hoe onderzoeken we dit?

  • We vroegen deelnemers van 10 jaar en ouder naar:
    • hun houding ten opzichte van hun gewicht: willen ze afvallen, aankomen, hun gewicht stabiel houden of maken ze zich geen zorgen over hun gewicht?
    • de methoden die ze gebruikten om af te vallen:
      • aanpassing van de soort voeding: dit betekent bijvoorbeeld het consumeren van minder suiker- en vetrijke voeding en meer fruit en groenten, water en producten met een verlaagd suiker- en/of vetgehalte.
      • meer bewegen;
      • minder (calorieën) eten;
      • ongezonde dieetmaatregelen: bijvoorbeeld roken, het gebruik van laxeermiddelen, maaltijden overslaan, langdurig vasten (24 uur of langer) en braken;
      • eetpatroon aanpassen: dit impliceert het veranderen van het relatief belang van de maaltijden, bijvoorbeeld door meer te eten in de ochtend dan in de avond;
      • met begeleiding van een zorgverlener;
      • het gebruik van dieet- of afslankproducten;
      • andere methoden: waaronder bariatrische chirurgie en medicatie.
  • De drijfveren voor gewichtsverlies:
    • werd hun beslissing om af te vallen geadviseerd door een zorgverlener (d.w.z. diëtist, huisarts, specialist), beïnvloed door familie of vrienden, of op eigen initiatief?

 

Belangrijkste resultaten

28% van volwassenen en adolescenten wil afvallen.
4% van volwassenen en adolescenten probeert gewicht bij te komen.
62% van de mannen en 48% van de vrouwen beweegt meer om gewicht te verliezen.
Een op de vijf gebruikt ongezonde dieetmaatregelen om af te vallen, zoals roken, het gebruik van laxeermiddelen, maaltijden overslaan, langdurig vasten of braken.
Slechts 8% wordt begeleid door zorgverleners bij hun poging(en) om af te vallen.

Houding ten opzichte van het gewicht volgens leeftijd bij mannen

Verdeling van de mannelijke Belgische bevolking van 10 jaar en ouder volgens de houding ten opzichte van het gewicht, volgens leeftijd, België: 2022-2023

  • Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
  • Het verliezen van gewicht is een grotere zorg voor mannen van middelbare leeftijd. 31% van de mannen tussen 40 en 64 jaar wil afvallen, vergeleken met 14% van de adolescenten van 10-17 jaar en 21% van de mannen tussen 18-39 jaar.
  • Mannen van 65 jaar en ouder willen vaker hun gewicht stabiel houden (58%) in vergelijking met jongvolwassenen (38%) en adolescenten (33%).
  • Adolescente jongens willen vaker gewicht bijkomen in vergelijking met oudere mannen: 11% van de jongens van 10-17 jaar wil bijkomen, in vergelijking met 3% van de mannen van 40-64 jaar en 2% van de mannen van 65 jaar en ouder.
  • Mannen maken zich meer zorgen over hun gewicht naarmate ze ouder worden. Adolescente jongens (42%) maken zich minder zorgen over hun gewicht dan volwassen mannen van 18-39 jaar (32%), mannen van 40-64 jaar (27%) en mannen van 65 jaar en ouder (16%).

Houding ten opzichte van het gewicht volgens leeftijd bij vrouwen

Verdeling van de vrouwelijke Belgische bevolking van 10 jaar en ouder volgens de houding ten opzichte van het gewicht, volgens leeftijd, België: 2022-2023

  • Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.

 

 

  • Jonge en volwassen vrouwen van middelbare leeftijd willen vaker afvallen. 41% van de vrouwen tussen 18 en 39 jaar en 38% van de vrouwen tussen 40 en 64 jaar willen afvallen in vergelijking met 20% van de adolescente meisjes en 18% van de vrouwen van 65 jaar en ouder.
  • Oudere vrouwen willen vaker hun gewicht stabiel houden in vergelijking met jongere vrouwen: 58% van de vrouwen van 65 jaar en ouder wil hun gewicht stabiel houden, vergeleken met 37% van de adolescente meisjes, 36% van de volwassenen van 18-39 jaar en 47% van de volwassenen van 40-64 jaar.
  • Adolescente meisjes willen vaker bijkomen (5%) in vergelijking met vrouwen van middelbare leeftijd (1%) (40-64 jaar).
  • Adolescente meisjes maken zich minder zorgen over hun gewicht dan volwassen vrouwen. 38% van de adolescente meisjes maakt zich geen zorgen over hun gewicht, vergeleken met 20% van de vrouwen van 18-39 jaar, 14% van de vrouwen van 40-64 jaar en 20% van de vrouwen van 65 jaar en ouder.

Houding ten opzichte van het gewicht volgens opleidingsniveau

Verdeling van de Belgische bevolking van 10 jaar en ouder volgens de houding ten opzichte van het gewicht, volgens opleidingsniveau, België: 2022-2023

  • Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
  • Het opleidingsniveau wordt berekend op het niveau van het huishouden door rekening te houden met het hoogst behaalde diploma door: (i) de respondenten of hun partner voor volwassenen (van 18 jaar en ouder), of (ii) de vader en moeder (of verzorger, indien van toepassing) voor kinderen en adolescenten (van 3 tot 17 jaar). Gemakshalve verwijzen we echter naar het opleidingsniveau van individuen in plaats van naar het opleidingsniveau van hun huishoudens.

 

 

 

 

 

 

 

 

  • Personen met een lage opleiding hebben dezelfde houding ten opzichte van gewichtsverlies als de hoogstopgeleiden (26%). 

     

Houding ten opzichte van het gewicht volgens regio

Verdeling van de Belgische bevolking van 10 jaar en ouder volgens de houding ten opzichte van het gewicht, volgens regio, België: 2022-2023

  • Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.

 

 

 

 

 

 

  • Er worden geen regionale verschillen gevonden in de houding ten opzichte van het gewicht.
  • 28% van de Belgische bevolking wil afvallen, 44% wil hun gewicht stabiel houden, 4% wil bijkomen en 24% maakt zich geen zorgen over hun gewicht.

Houding ten opzichte van het gewicht volgens jaar

Verdeling van de Belgische bevolking van 15 tot 64 jaar volgens de houding ten opzichte van het gewicht, volgens jaar, België: 2022-2023

  • Gecorrigeerd = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status, en gecorrigeerd volgens leeftijd en geslacht op basis van een lineair regressiemodel (met de Belgische bevolking van 2022-2023 als referentie).

 

 

 

 

  • In 2022-2023 maakt 32% van de personen zich zorgen over gewichtsverlies. Dit is vergelijkbaar met 2014-2015 (29%), maar hoger dan in 2004 (19%).
  • In 2022-2023 wil 40% van de personen hun gewicht stabiel houden, wat vergelijkbaar is met 2014-2015 (45%), maar hoger dan in 2004 (26%).
  • In 2022-2023 wil 4% van de personen gewicht bijkomen, wat hoger is dan in 2004 (3%).
  • In 2022-2023 maakt 24% van de personen zich geen zorgen over hun gewicht, wat vergelijkbaar is met 2014-2015 (23%), maar veel lager dan in 2004 (52%). 

Methoden gebruikt om gewicht te verliezen volgens geslacht

Percentage van de Belgische bevolking van 10 jaar en ouder per methode gebruikt om gewicht te verliezen, volgens geslacht, België: 2022-2023

  • Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
  • Aanpassing van de soort voeding: dit betekent bijvoorbeeld het consumeren van minder suiker- en vetrijke voeding en meer fruit en groenten, water en producten met een verlaagd suiker- of vetgehalte.
  • Ongezonde dieetmaatregelen omvatten roken, het gebruik van laxeermiddelen, maaltijden overslaan, vasten (langer dan 24 uur) en braken.
  • Het aanpassen van het eetpatroon impliceert het veranderen van het relatieve belang van maaltijden, bijvoorbeeld meer eten in de ochtend dan in de avond.
  • Andere methoden omvatten bariatrische chirurgie en medicatie.

 

 

 

  • Het aanpassen van de soort voeding dat wordt gegeten is de meest gebruikte methode door mannen (95%) en vrouwen (94%) die willen afvallen.
  • Meer bewegen is de op een na meest gebruikte methode om af te vallen, hoewel het meer wordt toegepast door mannen (62%) dan door vrouwen (48%).
  • Professionele begeleiding (10% respectievelijk 6%) en het gebruik van afslankproducten (3% respectievelijk 5%) zijn minder populaire methoden om gewicht te verliezen, bij zowel mannen als vrouwen.

Methoden gebruikt om gewicht te verliezen volgens leeftijd

Percentage van de Belgische bevolking van 10 jaar en ouder per methode gebruikt om gewicht te verliezen volgens leeftijd, België: 2022-2023

  • Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
  • Aanpassing van de soort voeding: dit betekent bijvoorbeeld het consumeren van minder suiker- en vetrijke voeding en meer fruit en groenten, water en producten met een verlaagd suiker- of vetgehalte.
  • Ongezonde dieetmaatregelen omvatten roken, het gebruik van laxeermiddelen, maaltijden overslaan, vasten (langer dan 24 uur) en braken.
  • Het aanpassen van het eetpatroon impliceert het veranderen van het relatieve belang van maaltijden, bijvoorbeeld meer eten in de ochtend dan in de avond.
  • Andere methoden omvatten bariatrische chirurgie en medicatie.

 

 

 

  • Het aanpassen van de soort voeding die wordt gegeten is de meest gebruikte methode om af te vallen in alle leeftijdsgroepen, gevolgd door meer bewegen en minder eten.
  • Adolescenten hebben de grootste kans om meer te bewegen (70%) en ouderen van 65 jaar en ouder hebben de kleinste kans (40%).
  • Minder (calorieën) eten wordt het meest toegepast door adolescenten van 10 tot 17 jaar (44%) en volwassenen van 40 tot 64 jaar (43%).
  • Ongezonde maatregelen zijn een populaire methode om af te vallen in de jongste leeftijdsgroep (35%) en minder in de oudste volwassenen van 65 jaar en ouder (9%).
  • Personen van 65 jaar en ouder passen hun eetpatronen vaker aan (27%) vergeleken met alle jongere leeftijdsgroepen. Dit kan betekenen dat ze het relatieve belang van maaltijden wijzigen, zoals minder eten in de avond.

Methoden gebruikt om gewicht te verliezen volgens opleidingsniveau

Percentage van de Belgische bevolking van 10 jaar en ouder per methode gebruikt om gewicht te verliezen, volgens opleidingsniveau, België: 2022-2023

  • Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.Het opleidingsniveau wordt berekend op het niveau van het huishouden door rekening te houden met het hoogst behaalde diploma door: (i) de respondenten of hun partner voor volwassenen (van 18 jaar en ouder), of (ii) de vader en moeder (of verzorger, indien van toepassing) voor kinderen en adolescenten (van 3 tot 17 jaar). Gemakshalve verwijzen we echter naar het opleidingsniveau van individuen in plaats van naar het opleidingsniveau van hun huishoudens.
  • Aanpassing van de soort voeding: dit betekent bijvoorbeeld het consumeren van minder suiker- en vetrijke voeding en meer fruit en groenten, water en producten met een verlaagd suiker- of vetgehalte.
  • Ongezonde dieetmaatregelen omvatten roken, het gebruik van laxeermiddelen, maaltijden overslaan, vasten (langer dan 24 uur) en braken.
  • Het aanpassen van het eetpatroon impliceert het veranderen van het relatieve belang van maaltijden, bijvoorbeeld meer eten in de ochtend dan in de avond.
  • Andere methoden omvatten bariatrische chirurgie en medicatie.

 

 

 

  • Het aanpassen van de soort voeding die geconsumeerd wordt, is de meest gebruikte methode om af te vallen voor personen van alle opleidingsniveaus.
  • Personen met een hoog opleidingsniveau (68%) zijn eerder geneigd meer te bewegen als middel om gewicht te verliezen, in vergelijking met personen met een laag opleidingsniveau (48%).
  • Weinig verschillen worden waargenomen volgens opleidingsniveau. Vooral ongezonde dieetmaatregelen worden evenveel gebruikt in laag- en hoogopgeleide groepen.

 

Methoden gebruikt om gewicht te verliezen volgens regio

Percentage van de Belgische bevolking van 10 jaar en ouder per methode gebruikt om gewicht te verliezen, volgens regio, België: 2022-2023

  • Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
  • Aanpassing van de soort voeding: dit betekent bijvoorbeeld het consumeren van minder suiker- en vetrijke voeding en meer fruit en groenten, water en producten met een verlaagd suiker- of vetgehalte.
  • Ongezonde dieetmaatregelen omvatten roken, het gebruik van laxeermiddelen, maaltijden overslaan, vasten (langer dan 24 uur) en braken.
  • Het aanpassen van het eetpatroon impliceert het veranderen van het relatieve belang van maaltijden, bijvoorbeeld meer eten in de ochtend dan in de avond.Andere methoden omvatten bariatrische chirurgie en medicatie.

 

 

 

  • Zowel in Vlaanderen (94%) als in Wallonië (94%) is het aanpassen van de soort voeding dat gegeten wordt de meest gebruikte methode om af te vallen.
  • Meer bewegen wordt vaker gebruikt in Vlaanderen (60%) dan in Wallonië (44%) als methode om gewicht te verliezen.
  • Er worden weinig andere regionale verschillen waargenomen.

Methoden gebruikt om gewicht te verliezen volgens jaar

Percentage van de Belgische bevolking van 15 tot 64 jaar per methode gebruikt om gewicht te verliezen, volgens jaar, België: 2022-2023

  • Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
  • Aanpassing van de soort voeding: dit betekent bijvoorbeeld het consumeren van minder suiker- en vetrijke voeding en meer fruit en groenten, water en producten met een verlaagd suiker- of vetgehalte.
  • Ongezonde dieetmaatregelen omvatten roken, het gebruik van laxeermiddelen, maaltijden overslaan, vasten (langer dan 24 uur) en braken.
  • Het aanpassen van het eetpatroon impliceert het veranderen van het relatieve belang van maaltijden, bijvoorbeeld meer eten in de ochtend dan in de avond.
  • Andere methoden omvatten bariatrische chirurgie en medicatie.

 

 

 

 

  • Sinds 2004 blijft het aanpassen van de soort voeding dat gegeten wordt de meest gebruikte methode om af te vallen.
  • Meer bewegen is in de loop der jaren een populairdere methode geworden om het gewicht te beheersen. Het steeg van 46% in 2004 naar 53% in 2014-2015 en 58% in 2022-2023.
  • In 2022-2023 werd het eten van minder calorieën (43%) als methode om af te vallen minder toegepast dan in 2014-2015 (55%) en 2004 (74%).Ongezonde dieetmaatregelen werden minder toegepast om af te vallen in 2022-2023 (25%) dan in 2014-2015 (35%).
  • Het aanpassen van het voedingspatroon werd veel minder vaak genoemd als methode om af te vallen in 2022-2023 (8%) vergeleken met 2014-2015 (22%).

Drijfveren voor gewichtsverlies volgens leeftijd

Percentage van de Belgische bevolking van 10 jaar en ouder per drijfveer voor gewichtsverlies, volgens leeftijd, België: 2022-2023

  • Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.

 

 

 

 

 

  • De belangrijkste drijfveer om gewicht te verliezen in alle leeftijdscategorieën is het eigen initiatief: 76% van de adolescenten, 94% van de volwassenen van 18 tot 39 jaar, 91% van de volwassenen van 40 tot 64 jaar en 80% van de ouderen (65 jaar en ouder) probeert gewicht te verliezen op eigen initiatief.
  • Bij ouderen van 65 jaar en ouder (31%) is het advies van een zorgverleners een belangrijkere drijfveer om gewicht te verliezen in vergelijking met adolescenten (13%), jongvolwassenen van 18 tot 39 jaar (11%) en volwassenen van 40 tot 64 jaar (18%).
  • Adolescenten (23%) laten zich meer beïnvloeden door advies van familie of vrienden om gewicht te verliezen in vergelijking met volwassenen van 18 tot 39 jaar (13%) en ouderen van 65 jaar en ouder (11%).

 

Drijfveren voor gewichtsverlies volgens geslacht

Percentage van de Belgische bevolking van 10 jaar en ouder per drijfveer voor gewichtsverlies, volgens geslacht, België: 2022-2023

  • Crude = results weighted for season, age, sex, and socioeconomic status.

 

 

 

 

  • Vrouwen (92%) proberen vaker op eigen initiatief gewicht te verliezen dan mannen (85%).
  • 17% van de mannen en 12% van de vrouwen laten zich leiden door advies van familie of vrienden om gewicht te verliezen.
  • Mannen (24%) laten zich meer beïnvloeden door advies van een zorgverlener om gewicht te verliezen dan vrouwen (13%). 

Drijfveren voor gewichtsverlies volgens opleidingsniveau

Percentage van de Belgische bevolking van 10 jaar en ouder dat per drijfveer voor gewichtsverlies, volgens opleidingsniveau, België: 2022-2023

  • Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
  • Het opleidingsniveau wordt berekend op het niveau van het huishouden door rekening te houden met het hoogst behaalde diploma door: (i) de respondenten of hun partner voor volwassenen (van 18 jaar en ouder), of (ii) de vader en moeder (of verzorger, indien van toepassing) voor kinderen en adolescenten (van 3 tot 17 jaar). Gemakshalve verwijzen we echter naar het opleidingsniveau van individuen in plaats van naar het opleidingsniveau van hun huishoudens.

 

 

 

 

 

  • Het percentage personen dat op eigen initiatief gewicht wil verliezen, neemt toe met het opleidingsniveau. Specifiek initieert 87% van de laagopgeleiden inspanningen om af te vallen op eigen initiatief, tegenover 93% van de hoogopgeleiden.
  • Bij 1 op de 5 personen met een laag opleidingsniveau was het advies van een zorgverlener de drijfveer om gewicht te verliezen.

Drijfveren voor gewichtsverlies volgens regio

Percentage van de Belgische bevolking van 10 jaar en ouder per drijfveer voor gewichtsverlies, volgens regio, België: 2022-2023

  • Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.

 

 

 

 

  • Van de Belgische bevolking van 10 jaar en ouder probeert 89% op eigen initiatief gewicht te verliezen.
  • 14% van de Belgische bevolking laat zich beïnvloeden door advies van familie of vrienden.
  • 18% laat zich beïnvloeden door advies van een zorgverlener.
  • Er worden geen opmerkelijke verschillen waargenomen in de drijfveren om gewicht te verliezen tussen de regio’s.

  Drijfveren voor gewichtsverlies volgens jaar

Percentage van de Belgische bevolking van 10 jaar en ouder per drijfveer voor gewichtsverlies, volgens jaar, België: 2022-2023

  • Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.

 

 

 

 

 

 

 

  • Van de Belgische bevolking koos 91% ervoor om gewicht te verliezen op eigen initiatief, een percentage vergelijkbaar met dat van 2004 (91%) en 2014-2015 (89%).
  • In 2022-2023 werd 15% van de personen beïnvloed door advies van een zorgverlener in hun beslissing om gewicht te verliezen. Dit is lager dan in 2014-2015 (30%) en 2004 (26%).
  • 15% van de personen werd beïnvloed door familie of vrienden in hun beslissing om gewicht te verliezen. Dit is lager dan in 2014-2015 (33%) en vergelijkbaar met 2004 (16%).

Gelieve naar deze pagina te verwijzen als: Sciensano: Gewichtstoestand en eetstoornissen: Gewichtscontrole, Voedselconsumptiepeiling 2022-2023, Juni 2024, Brussel, België, https://www.sciensano.be/nl/resultaten-voedselconsumptiepeiling-2022-2023/gewichtstoestand-en-eetstoornissen/gewichtscontrole

QR code

QR code for this page URL